US BILL OF RIGHTS AND FURTHER AMENDMENTS | KARTA PRAW USA ORAZ DALSZE POPRAWKI

POPRAWKA I

Kongres nie będzie tworzyć przepisów o ustanawianiu religii, czy zabraniających jej swobodnego praktykowania; ograniczających wolność mowy bądź prasy, lub prawo ludności do pokojowych zgromadzeń, czy też do wnioskowania do rządu o odszkodowanie.

POPRAWKA II.

Dla bezpieczeństwa wolnego państwa potrzebna jest dobrze normowana gwardia; prawo ludności do posiadania oraz noszenia broni nie będzie naruszane.

 

POPRAWKA III.

Żaden żołnierz nie będzie, w czasie pokoju, kwaterowany w jakimkolwiek domostwie bez zgody właściciela; a podczas wojny, jedynie sposobem wyznaczonym prawnie.

 

POPRAWKA IV.

Prawo ludności do bezpieczeństwa osoby, domostwa, dokumentów, a także mienia, od niezasadnych przeszukań i konfiskat, nie będzie naruszane; a żaden nakaz nie zostanie wydany bez realnego powodu, wspartego przysięgą lub ślubowaniem, oraz za dokładnym wskazaniem miejsca do przeszukania i osób bądź obiektów do zatrzymania

 

POPRAWKA V.

Zatrzymanie tytułem występku zbrodniczego, lub haniebnego inaczej, wymaga oświadczenia lub oskarżenia od Wielkiej Ławy, oprócz spraw w służbie czynnej sił lądowych czy marynarki bądź też gwardii, podczas wojny lub publicznego niepokoju; za jedno i to samo przestępstwo, nikt nie będzie wystawiony na zagrożenie życia czy zdrowia dwa razy; ani skłaniany, w sprawie kryminalnej, ażeby przeciwko sobie świadczyć; ani pozbawiony życia, wolności, czy własności, bez procesu prawnego w sądzie; prywatna własność nie będzie brana na publiczny użytek bez słusznej kompensaty.

 

POPRAWKA VI.

We wszelkich sprawach kryminalnych, oskarżony będzie mieć prawo do rychłej i publicznej sprawy sądowej, przy bezstronnej ławie ze stanu i dystryktu gdzie do przestępstwa doszło, który to dystrykt powinien być przedtem prawnie potwierdzony; prawo do informacji o naturze i przyczynie oskarżenia; do konfrontacji ze świadkami przeciwko sobie; do obowiązkowej procedury w celu znalezienia świadków na swoją korzyść, oraz do pomocy prawnej ku swojej obronie.

 

POPRAWKA VII.

W procesach prawa zwyczajowego, gdzie wartość sporu przekracza dwadzieścia dolarów, prawo do ławy przysięgłych będzie zachowane; a żaden fakt osądzany przez ławę nie będzie badany ponownie w sądzie Stanów Zjednoczonych inaczej, niż prawem zwyczajowym.

 

POPRAWKA VIII.

Nie będą nakładane nadmierne kaucje lub grzywny, bądź też zadawane okrutne czy niezwykłe kary.

 

POPRAWKA IX.

Wyszczególnienie praw niezbywalnych w Konstytucji nie będzie używane w celu zniesienia czy umniejszenia innych praw zachowywanych przez naród.

 

POPRAWKA X.

Umocowania nienadawane Zjednoczonym Stanom przez Konstytucję, a niezakazane przez nią stanom poszczególnym, są rezerwowane dla stanów bądź ludności.

 

POPRAWKA XI.

Władza sądownicza Zjednoczonych Stanów nie będzie rozciągana na sprawy wedle prawa i godziwości, zakładane czy też w toku, przeciwko jednemu spośród Zjednoczonych Stanów przez obywateli innego stanu, lub obywateli czy poddanych kraju obcego.

 

POPRAWKA XII.

Elektorzy spotkają się we właściwych sobie stanach oraz zagłosują balotem na Prezydenta i Wiceprezydenta, z których chociaż jeden nie będzie mieszkańcem tego samego stanu, co oni osobiście; podadzą w swoich balotach imię osoby typowanej na Prezydenta, a w odrębnych balotach osoby typowanej na Wiceprezydenta, oraz sporządzą odrębne listy wszystkich osób z głosami na Prezydenta, a także wszystkich na Wiceprezydenta, wraz z liczbą głosów na każdą, które to listy podpiszą, uwierzytelnią, oraz przekażą zapieczętowane do siedziby władz rządowych Stanów Zjednoczonych, na ręce Przewodniczącego Senatu.

 

Przewodniczący Senatu, przy osobistym stawiennictwie Senatu oraz Izby Reprezentantów, otworzy wszystkie certyfikaty, a głosy zostaną następnie policzone.

 

Osoba o najwyższej liczbie głosów będzie Prezydentem, jeżeli liczba ta będzie stanowić większość całkowitej liczby elektorów mianowanych; a jeżeli nikt nie będzie mieć takowej większości, spośród osób o najwyższej liczbie głosów, nie więcej jednak niż trzech osób na liście tych z głosami na Prezydenta, Izba Reprezentantów natychmiastowo wybierze balotem jedną na Prezydenta. Przy wyborze Prezydenta głosy będą jednak uznawane wedle stanów, a reprezentacja każdego będzie mieć jeden głos. Kworum w tym celu będą stanowić pojedynczo lub liczebnie członkowie z dwóch trzecich stanów, a większość zwykła wszystkich stanów wystarczy dla dokonania wyboru; a jeżeli Izba Reprezentantów nie wybierze Prezydenta, kiedykolwiek takowe prawo wyboru im będzie przypadać, do dnia czwartego następującego marca, Wiceprezydent będzie pełnić obowiązki Prezydenta, tak samo jak w przypadku śmierci lub innej konstytucyjnej niezdolności Prezydenta.

 

Osoba o najwyższej liczbie głosów na Wiceprezydenta będzie Wiceprezydentem, jeżeli liczba ta będzie stanowić większość całkowitej liczby elektorów mianowanych; a jeżeli nikt nie będzie mieć takowej większości, spomiędzy dwóch wyników najwyżej na liście Senat wybierze Wiceprezydenta. Kworum dla tego celu będą stanowić dwie trzecie całkowitej liczby Senatorów, a większość zwykła owej liczebności całkowitej wystarczy dla dokonania wyboru: jednak nikt, kto się nie kwalifikuje konstytucyjnie na Prezydenta, nie zakwalifikuje się na Wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych.

 

POPRAWKA XIII.

Dział 1. Ani niewolnictwo, ani niedobrowolna służba, jedynie gdy nakazana jako kara za przestępstwo orzeczone prawomocnym wyrokiem, nie będą istnieć w Zjednoczonych Stanach, czy gdziekolwiek pod ich jurysdykcją.

 

Dział 2. Kongres będzie mieć moc wprowadzić w życie ten artykuł stosownymi przepisami.

 

POPRAWKA XIV.

Dział 1. Wszystkie osoby urodzone lub naturalizowane w Stanach Zjednoczonych, pod ich jurysdykcją, są obywatelami Stanów Zjednoczonych oraz stanu zamieszkania.

 

Żaden stan nie utworzy ani nie zaprowadzi przepisów umniejszających prawa i nietykalność obywateli Stanów Zjednoczonych; nie pozbawi też nikogo życia, wolności, bądź własności, bez należytego procesu prawnego; ani nie odmówi nikomu w swojej jurysdykcji równości wobec prawa.

 

Dział 2. Reprezentanci będą przyznawani poszczególnym stanom stosownie do zaludnienia, po oszacowaniu w każdym ze stanów ogólnej liczebności osób, bez nieopodatkowanych Indian. Jeżeli odmówi się prawa do głosowania na elektorów Prezydenta i Wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych, bądź na reprezentantów w Kongresie, na wykonawczych, czy też sądowniczych funkcjonariuszy stanu, albo na członków jego legislatury, jakimś mieszkańcom stanu płci męskiej w wieku lat przynajmniej dwudziestu jeden, obywatelom Stanów Zjednoczonych, bądź się to prawo ograniczy, z wyjątkiem rebelii czy innego przestępstwa, podstawa reprezentacji zostanie tam zredukowana w proporcji między liczbą takich obywateli płci męskiej, a tą ogółu obywateli płci męskiej w wieku lat przynajmniej dwudziestu jeden, w owym stanie

 

Dział 3. Nie będzie senatorem lub reprezentantem w Kongresie, elektorem Prezydenta oraz Wiceprezydenta, nie zachowa posady cywilnej lub wojskowej, z ramienia Stanów Zjednoczonych czy któregoś stanu, kto złożył przysięgę jako członek Kongresu lub funkcjonariusz Stanów Zjednoczonych, bądź jako członek stanowej legislatury, czy też wykonawczy lub sądowniczy funkcjonariusz któregoś stanu, aby wspierać Konstytucję Stanów Zjednoczonych, a wziął udział w rebelii lub insurekcji przeciwko nim, bądź też udzielił pomocy i wsparcia ich wrogom. Jednak Kongres może, głosami dwóch trzecich obydwu izb, usunąć taką niezdatność.

 

Dział 4. Ważność długu publicznego Zjednoczonych Stanów jak prawnie uznany, włącznie z długiem na wypłatę uposażeń i nagród za służbę przy tłumieniu insurekcji czy rebelii, nie będzie kwestionowana. Jednak ani Zjednoczone Stany ani żaden stan nie uznają ani nie zapłacą długu czy zobowiązania ku pomocy insurekcji lub rebelii przeciwko Stanom Zjednoczonym, bądź też roszczenia tytułem utraty lub wyzwolenia niewolnika; a długi takie, zobowiązania, czy roszczenia będą uważane za nielegalne i nieważne.

 

Dział 5. Kongres będzie mieć moc wprowadzić w życie postanowienia tego artykułu stosownymi przepisami.

 

POPRAWKA XV.

Dział 1. Ani Zjednoczone Stany, ani żaden stan nie odmówi czy ograniczy obywatelom Stanów Zjednoczonych prawa do głosowania z uwagi na rasę, kolor skóry, lub uprzednią służbę.

 

Dział 2. Kongres będzie mieć moc wprowadzić w życie ten artykuł stosownymi przepisami.

 

POPRAWKA XVI.

Kongres będzie mieć moc nakładać i pobierać podatki od dochodów, czerpanych z dowolnego źródła, bez zachowania proporcji między Stanami, oraz bez względu na jakikolwiek cenzus czy wyliczenie ludności.

 

POPRAWKA XVII.

Senat Stanów Zjednoczonych będzie się składać z dwóch senatorów z każdego stanu, wybranych przez jego ludność na lat sześć; a każdy senator będzie mieć jeden głos. Elektorat w każdym stanie będzie mieć zdolność wyborczą stosowną dla elektoratu najliczniejszego wydziału legislatur państwa.

 

Jeżeli zdarzą się wakaty w reprezentacji z któregokolwiek stanu, jego władza wykonawcza będzie rozpowszechniać wezwania do wyborów, aby takowe wakaty wypełnić: pod warunkiem, iż legislatura stanu może upoważnić jego władzę wykonawczą do mianowań tymczasowych, aż wakatów nie wypełni ludność, w wyborach zwołanych przez legislaturę.

 

Poprawka ta nie będzie wpływać na ocenę elekcji bądź kadencji senatora wybranego przed jej wejściem w życie jako część Konstytucji.

 

POPRAWKA XVIII.

Dział 1. Po upływie roku od ratyfikacji tego artykułu, produkcja, sprzedaż, oraz transport płynów alkoholowych dla celów spożywczych, na terenie Stanów Zjednoczonych oraz we wszelkich terytoriach podlegających ich jurysdykcji, a także do nich import bądź z nich eksport, są niniejszym zabronione.

 

Dział 2. Kongres oraz poszczególne stany wspólnie będą mieć moc wprowadzić w życie ten artykuł stosownymi przepisami.

 

Dział 3. Artykuł ten nie będzie mieć skutku, dopóki nie zostanie ratyfikowany jako poprawka do Konstytucji przez legislatury poszczególnych stanów, na sposób przewidziany w Konstytucji, a w ciągu siedmiu lat od daty przedłożenia go stanom przez Kongres.

 

POPRAWKA XIX.

Dział 1. Ani Zjednoczone Stany, ani żaden stan nie odmówi czy ograniczy obywatelom Stanów Zjednoczonych prawa do głosowania z uwagi na płeć.

 

Dział 2. Kongres będzie mieć moc wprowadzić w życie ten artykuł stosownymi przepisami.

 

POPRAWKA XX.

Dział 1. Kadencje Prezydenta i Wiceprezydenta będą się kończyć w południe 20 dnia stycznia, a kadencje senatorów oraz reprezentantów w południe 3 dnia stycznia, w latach, w których kadencje te kończyłyby się także, gdyby ten artykuł nie został ratyfikowany; kadencje ich następców rozpoczną się odpowiednio.

 

Dział 2. Plenum Kongresu zbierze się przynajmniej raz każdego roku, a spotkanie takie rozpocznie się w  południe 3 dnia stycznia, chyba że prawem wyznaczą  oni inny dzień.

 

Dział 3. Jeżeli w czasie wyznaczonym na rozpoczęcie się kadencji Prezydenta, Prezydent elekt umrze, Prezydentem będzie Wiceprezydent elekt.  Jeżeli wyboru Prezydenta nie uda się dokonać przed czasem wyznaczonym na rozpoczęcie się jego kadencji bądź Prezydent elekt nie uczyni zadość wymogom, funkcje Prezydenta będzie pełnić Wiceprezydent elekt, aż nie zostaną spełnione wymogi na Prezydenta; a Kongres może prawnie dookreślić sytuacje, w których ani Prezydent elekt ani Wiceprezydent elekt się nie kwalifikuje, oraz orzec, kto ma pełnić funkcje Prezydenta, czy też jakim sposobem wybrać taką osobę, a osoba ta działać będzie odpowiednio, do czasu aż Prezydent bądź Wiceprezydent się zakwalifikuje.

 

Dział 4. Kongres może prawem dookreślić sytuację śmierci którejś z osób, spośród których Izba Reprezentantów mogłaby wybrać Prezydenta, kiedykolwiek takie prawo wyboru by im przypadało, zarówno jak przypadek śmierci którejkolwiek z osób, spośród których Senat mógłby wybrać Wiceprezydenta, kiedykolwiek takowe prawo wyboru miałoby przypadać Senatowi.

 

 

Dział 5. Działy 1 oraz 2 zyskają moc prawną w 15 dniu października, następującym po ratyfikacji tego artykułu.

 

Dział 6. Artykuł ten nie będzie mieć skutku, o ile nie zostanie ratyfikowany jako poprawka do Konstytucji przez legislatury trzech czwartych poszczególnych stanów, w ciągu siedmiu lat od daty jego przedłożenia.

 

POPRAWKA XXI.

Dział 1. Artykuł osiemnasty poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych jest niniejszym uchylany.

 

Dział 2. Transport czy import w celu dostawy lub użytku napojów alkoholowych w którymś ze stanów, bądź na terenie lub posiadłości Zjednoczonych Stanów, gdy wbrew przepisom miejscowym, jest niniejszym zabroniony.

 

Dział 3. Artykuł ten nie będzie mieć skutku, o ile nie zostanie ratyfikowany jako poprawka do Konstytucji przez konwencje poszczególnych stanów, na sposób przewidziany w  Konstytucji, w ciągu siedmiu lat od daty przedłożenia poszczególnym stanom przez Kongres.

 

POPRAWKA XXII

Dział 1. Nikt nie zostanie wybrany na urząd Prezydenta więcej niż dwa razy, a żadna osoba, która sprawowała urząd Prezydenta bądź pełniła jego funkcje przez czas dłuższy niż dwa lata kadencji, na którą ktoś inny został Prezydentem wybrany, nie zostanie sama wybrana na urząd Prezydenta więcej niż raz. Artykuł ten jednak nie będzie się stosować do osoby na urzędzie Prezydenta podczas proponowania artykułu w Kongresie; nie przeszkodzi też w trakcie kadencji żadnej osobie sprawującej urząd Prezydenta bądź pełniącej jego obowiązki, kiedy artykuł ten ma zyskiwać moc prawną, w sprawowaniu urzędu Prezydenta lub pełnieniu jego funkcji do końca owego terminu.

 

Dział 2. Artykuł ten nie będzie mieć skutku, o ile nie zostanie ratyfikowany jako poprawka do Konstytucji przez legislatury trzech czwartych indywidualnych stanów, w ciągu siedmiu lat od daty jego przedłożenia stanom przez Kongres.

 

POPRAWKA XXIII

Dział 1. Dystrykt stanowiący siedzibę rządu Stanów Zjednoczonych wyznaczy, na sposób przewidziany przez Kongres:

 

Liczbę elektorów Prezydenta i Wiceprezydenta równą liczbie całkowitej senatorów oraz reprezentantów w Kongresie, do jakiej ów dystrykt byłby uprawniony, gdyby był stanem, ale nie wyższą niż dla stanu najmniej ludnego; będą oni uzupełnieniem tych wyznaczonych przez stany, lecz będą uważani, dla celów dokonania wyboru Prezydenta oraz Wiceprezydenta, za elektorów mianowanych przez stan; a będą się oni spotykać w dystrykcie i sprawować obowiązki wyznaczane artykułem dwunastej poprawki.

 

Dział 2. Kongres będzie mieć zdolność zaprowadzić ten artykuł stosownymi przepisami.

 

POPRAWKA XXIV

Dział 1. Obywatelom Stanów Zjednoczonych prawa do głosowania w wyborach prymarnych bądź też innych, na Prezydenta lub Wiceprezydenta, czy też ich elektorów, lub na senatora bądź reprezentanta w Kongresie, nie odmówią ani nie ograniczą z uwagi na niezapłacony osobowy czy inny podatek, ani Zjednoczone Stany, ani żaden stan.

 

Dział 2. Kongres będzie mieć zdolność zaprowadzić ten artykuł stosownymi przepisami.

 

POPRAWKA XXV

Dział 1. W razie usunięcia Prezydenta ze stanowiska bądź jego śmierci, czy rezygnacji, Wiceprezydent stanie się Prezydentem.

 

Dział 2. Kiedykolwiek dojdzie do wakatu na stanowisku Wiceprezydenta, Prezydent nominuje Wiceprezydenta, a ów obejmie urząd po zatwierdzeniu większością głosów obydwu izb Kongresu.

 

Dział 3. Kiedykolwiek Prezydent przekaże aktualnemu Przewodniczącemu Senatu oraz Przewodniczącemu Izby Reprezentantów swoją pisemną deklarację, iż nie jest w stanie realizować upoważnień i obowiązków swego urzędu, do czasu aż nie przekaże im pisemnej deklaracji o treści przeciwnej, upoważnienia te i obowiązki sprawować będzie Wiceprezydent jako pełniący obowiązki Prezydenta.

 

Dział 4. Kiedykolwiek Wiceprezydent oraz większość, czy przełożonych departamentów wykonawczych, czy prawem wyznaczonego przez Kongres organu, przekażą aktualnemu Przewodniczącemu Senatu i Przewodniczącemu Izby Reprezentantów pisemną deklarację, iż Prezydent nie jest zdolny spełniać upoważnień i powinności urzędu, zaraz przejmie te upoważnienia i powinności Wiceprezydent, jako pełniący obowiązki Prezydenta.

 

Następnie, jeżeli Prezydent przekaże aktualnemu Przewodniczącemu Senatu oraz Przewodniczącemu Izby Reprezentantów swoją pisemną deklarację, iż ułomności już nie ma, wznowi on realizowanie upoważnień i obowiązków urzędu, o ile Wiceprezydent i większość, czy przełożonych departamentów wykonawczych, czy organu prawem przez Kongres powołanego, nie okażą w dni cztery, aktualnemu Przewodniczącemu Senatu oraz Przewodniczącemu Izby Reprezentantów, swojej pisemnej deklaracji, iż Prezydent nadal nie jest zdolny realizować upoważnień i obowiązków swojego urzędu. Wówczas rozstrzygnie kwestię Kongres, a spotka się dla tego celu w czterdzieści osiem godzin, jeśli poza sesją. Jeżeli Kongres, w dwadzieścia jeden dni od otrzymania deklaracji pisemnej owego drugiego rodzaju, a gdy poza sesją, w dwadzieścia jeden dni po wymaganym spotkaniu, stwierdzi dwoma trzecimi głosów obydwu izb, iż Prezydent nie jest zdolny realizować upoważnień i obowiązków swego urzędu, Wiceprezydent nadal będzie je sprawować jako pełniący obowiązki Prezydenta; w innym razie, Prezydent ponownie obejmie upoważnienia i obowiązki swego urzędu.

 

POPRAWKA XXVI

Dział 1. Obywatelom Stanów Zjednoczonych prawa do głosowania nie odmówią ani nie ograniczą z uwagi na wiek, ani Zjednoczone Stany, ani żaden stan

 

Dział 2. Kongres będzie mieć zdolność zaprowadzić ten artykuł stosownymi przepisami.

 

POPRAWKA XXVII

Żaden przepis zmieniający uposażenie senatorów bądź reprezentantów za sprawowanie mandatu nie nabierze mocy przed kolejnymi wyborami przedstawicielskimi.