Francuska deklaracja praw człowieka i obywatela

Standard Copyright © Teresa Pelka
Standardowe prawo autorskie
All rights reserved | Wszystkie prawa zastrzeżone

Przedstawiciele narodu Francji, stanowiąc Narodowe Zgromadzenie rozważyli, iż ignorancja, niedbałość, czy też wzgarda dla praw człowieka same w sobie zdolne są nieść publice szkodę, a formom rządu rozpad; zdecydowani są takoż przedstawić w uroczystej deklaracji prawa człowiekowi naturalne, niezbywalne i święte, ażeby deklaracja ta, stale pozostając wszystkim w społeczeństwie ludziom na widoku, nieustająco przypominała o ich prawach i obowiązkach; natomiast akty władz ustawodawczych i wykonawczych w każdej chwili miały porównanie z twierdzeniem o celowości wszelkiego politycznego ustanowienia, lepiej były szanowane, a wymogi obywateli miały oparcie w zasadach prostych i niepodważalnych, co zachowują zawsze baczenie na zachowanie Konstytucji, a także ogólnej pomyślności.

W konsekwencji Zgromadzenie Narodowe rozpoznaje i deklaruje, pod auspicjami oraz wobec Istoty Najwyższej, następujące prawa człowieka i obywatela.

I. Ludzie rodzą się i pozostają wolnymi oraz równymi w prawach. Dystynkcje obywatelskie nie mogą się opierać na niczym innym niż użyteczność publiczna.

II. Celem wszelkiego politycznego stowarzyszenia jest zachowanie naturalnych i niezbywalnych praw człowieka. Są to, prawo do wolności, własności, bezpieczeństwa, oraz oporu wobec ucisku.

III. Zasada wszelkiej suwerenności czerpie rację bytu z narodu. Ani gremium, ani żadna jednostka nie może sprawować władzy państwowej niepochodzącej wyraźnie od narodu.

IV. Wolność jest możnością robić wszystko, co nie czyni szkody innym; takoż człowieka korzystanie z praw naturalnych nie ma ograniczeń innych niż te zabezpieczające dla innych w społeczeństwie ludzi możność cieszenia się takimi samymi prawami. Ograniczeń tych nie wolno wyznaczać inaczej niż prawem.

V. Prawo nie ma racji do zakazu, chyba że aktywność własna osoby szkodzi społecznie. Czego prawo nie zabrania, nie wolno utrudniać; ani też nikogo przymuszać do rzeczy prawnie niewymaganej.

VI. Prawo to wyraz woli ogółu. Wszyscy obywatele mają prawo uczestniczyć, osobiście lub poprzez przedstawicieli, w jego kształtowaniu. Powinno być takie samo dla wszystkich, chroniąc czy karząc. Wszyscy obywatele są w jego oczach równi, jednakowo uprawnieni do wszelkich publicznych zaszczytów i stanowisk, jedynie wedle swych umiejętności, a bez różnicy innej niż ta, co wynika z ich waloru oraz talentów.

VII. Nikogo nie wolno poddać oskarżeniu, aresztowaniu lub innemu ograniczeniu wolności, jedynie w przypadkach określanych prawem, oraz wedle wyznaczanych nim form. Kto się domaga, nagli, wykonuje bądź się przyczynia do wykonania rozkazów arbitralnych, powinien zostać ukarany; natomiast każdy obywatel wezwany na mocy prawa, zaraz powinien się zastosować, bądź stanie się winien oporu.

VIII. Prawo nie powinno nakładać kar innych niż ściśle i ewidentnie potrzebne; a nikogo nie wolno karać, jedynie wedle prawa przyjętego i ogłoszonego przed wykroczeniem oraz w prawnym zastosowaniu.

IX. Człowiek uważany jest za niewinnego, o ile nie zostanie prawnie skazany; a jeśli za konieczne się uznaje osobę zatrzymać, wszelkie ograniczenie wolności niewymagane do stawiennictwa powinno być prawem surowo karane.

X. Nikogo nie wolno niepokoić względem opinii, także religijnych, o ile ich przejawianie nie zaburza porządku publicznego jak prawem uznawany.

XI. Swoboda wyrażania myśli oraz poglądów to jedno z najcenniejszych praw człowieka; każdy obywatel ma wolność mowy, pisma oraz publikacji, z wyjątkiem naruszania tej swobody jak prawnie obwarowana.

XII. Zabezpieczanie praw człowieka i obywatela wymaga siły publicznej; jest ona tutaj ustanawiana dla pożytku ogółu, a nie dla korzyści osobistej ludzi którym się ją powierza.

XIII. Na utrzymanie sił publicznych oraz pokrycie kosztów administracji, wpłata powszechna jest niezbędna. Obciążenie nią powinno być sprawiedliwie rozłożone pomiędzy obywatelami, wedle ich możliwości.

XIV. Wszyscy obywatele mają prawo oceniać, osobiście bądź poprzez przedstawicieli, potrzebę wpłaty powszechnej; prawo do swobody decyzji przy zatwierdzaniu, weryfikacji użytku, wysokości, sposobu wyznaczania oraz trwania wpłat.

XV. Społeczeństwo ma prawo wymagać od funkcjonariuszy publicznych relacji ze sprawowania.

XVI. Społeczność gdzie prawa nie są gwarantowane, a działy władz państwowych określone, nie ma konstytucji.

XVII. Prawo do własności jest niezbywalne i święte; nie wolno go ograniczać, z wyjątkiem ewidentnej i prawem uznanej potrzeby publicznej, a za uprzednim, sprawiedliwym wynagrodzeniem straty.

Treść po angielsku, dla domeny publicznej; praca w toku | work in progress.

Representatives of the people of FRANCE gathered into a NATIONAL ASSEMBLY, and having considered that ignorance, oblivion, or disregard of human rights, are in themselves capable of causing misfortune to the public and corruption to forms of Government, have resolved to hold forth, in a sincere declaration, the natural, unexpendable, and sacred rights of the human being: so that this declaration, ever-being present to the general public, always might remind of their rights and their duties; so that acts of Government legislative and executive powers might in every instant be compared with the ultimate purpose for political establishment, and become more respected; and so that citizen claims might from now on have ground in principles simple and uncontestable, ever to attend and support the Constitution, as well as general happiness.

In consequence, the NATIONAL ASSEMBLY recognizes and declares, under auspices of the Supreme Being present, the following rights of man and citizen:

I. People are born and continue to be free and equal in rights. Civic distinctions cannot have ground other than public utility.

II. The ultimate purpose for political association is to preserve human natural and unexpendable rights. These rights are liberty, property, security, and resistance to oppression.

III. The principle for all sovereignty resides in the nation. No body of people, and no individual might have entitlement to civic authority that does not derive from the nation directly.

IV. Liberty consists in freedom to do whatever does not harm another. Exercise of natural human rights has no limits other than those necessary to safeguard enjoyment of the same rights to other people in society. These limits cannot be determined in any way other than the law.

V. The law has no rationale to be prohibitive, unless individual’s own activities are harmful to society. All that is not legally forbidden, cannot be hindered; nor may anyone be coerced to do what is not legally required.

VI. The law is an expression of general volition. All citizens have the right to concur, personally or by representatives, in its formation. It must be the same to all, be it to protect or to punish. All citizens are in its sight equal, and are all equally eligible to public distinctions, places, and employments, according to ability, without any difference other than own valor and talents.

VII. No human being may be accused, arrested, or detained, unless their case is defined by the law, and the action accords legally prescribed forms. Everyone to solicit, urge, execute, or bring about execution of arbitrary orders, has to be punished; but every citizen summoned or apprehended by virtue of the law, ought to obey immediately, or they will be considered culpable by resistance.

VIII. The law has no rationale to impose penalties other than strictly and evidently necessary; and no one may be punished except by virtue of promulgated law that remains in legal practice.

IX. Every human being is presumed innocent unless convicted by the law; if it is judged indispensable to arrest a person, all aggravation beyond what is necessary to secure his or her court appearance, ought to censured by the law.

X. No person may be harassed over opinions, also with regard to religion, provided that his or her expression of those does not disturb the public order as recognized by the law.

XI. Liberty to share thought and opinion is to a human being a most precious right; every citizen may speak, write and publish freely, except in cases recognized as abuse on this liberty by the law.

XII. A guarantee to human and citizen rights requires a public force; such force is instituted to benefit all, and not for any particular use by the people to whom it is entrusted.

XIV. All citizens have the right to reason, by themselves or via representatives, on the necessity for particular public contributions, on their free approval, on their use and quota, base of calculation, mode for collection, and duration.

XV. Every community has the right to demand accounts of administration, from all public agents.

XVI. Every community where rights are not guaranteed, and separation of powers is not defined, has no constitution.

XVII. Property is an unexpendable and sacred right; no one may be deprived of their property except in a case of legally acknowledged and evident public exigency, and on condition of prior remuneration.

Work in progress.

Published by Teresa Pelka

Linguist, specialized in American English and psycholinguistics; inventor of Language Mapping, a generative grammar method; author and translator.

Feel welcome to comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: